Chùa Phật Tích ở Bắc Ninh có hai cách để tìm hiểu: ghé xem di sản và lên chùa vào mùa hội đầu xuân. Nếu quan tâm mỹ thuật cổ, hãy dành thời gian cho tượng Phật A Di Đà bằng đá thời Lý và bộ tượng linh thú. Nếu muốn dự hội, cần xem lịch tổ chức của đúng năm định đi. Phân biệt hai mục đích này từ đầu sẽ giúp bạn sắp xếp chuyến thăm phù hợp, không chỉ đến để chụp một tấm ảnh bên tượng lớn trên núi.
Chùa Phật Tích ở đâu, có gì đáng xem?
Chùa còn có tên Vạn Phúc tự, nằm trên sườn núi Phật Tích, thuộc xã Phật Tích, Bắc Ninh. Đây là di tích quốc gia đặc biệt, gắn với lịch sử Phật giáo và nghệ thuật thời Lý.
Pho tượng A Di Đà bằng đá thời Lý
Pho tượng cổ có niên đại thế kỷ XI, được tạc bằng đá xanh với phần tượng và bệ. Dáng ngồi thiền, nếp áo và các lớp cánh sen trên bệ là những chi tiết nên chú ý khi quan sát tác phẩm.
Cần phân biệt pho tượng cổ với tượng Phật lớn ngoài trời trên núi. Tượng ngoài trời thuộc công trình xây dựng thời hiện đại; không nên dùng hình ảnh này để minh họa như thể đó là nguyên bản thời Lý.
Bộ tượng mười linh thú
Bộ tượng đá gồm năm cặp sư tử, voi, trâu, tê giác và ngựa, bố trí đối xứng phía trước hành lang tòa tiền đường. Những hình khối chắc khỏe, tư thế chầu và bệ sen tạo nên nét riêng của nhóm tác phẩm này.
Nên quan sát từ lối đi cho phép, không ngồi lên tượng, đặt đồ lễ lên bề mặt đá hay chạm vào hiện vật để tạo dáng. Một vòng xem chậm sẽ giúp nhận ra sự khác nhau giữa từng con vật.
Lễ hội chùa Phật Tích diễn ra khi nào?
Lễ hội còn được biết đến với tên hội khán hoa mẫu đơn. Mùng 4 tháng Giêng âm lịch là mốc hội truyền thống; đây không phải ngày cố định theo lịch dương. Lịch tổ chức và các hoạt động cụ thể cần căn cứ thông báo từng năm, không mặc định toàn bộ chương trình chỉ diễn ra trong một ngày.
Tên gọi hội hoa mẫu đơn thuộc truyền thống văn hóa của Phật Tích, không đồng nghĩa với cam kết lúc đến sẽ có hoa nở hoặc hoạt động trưng bày hoa. Nếu muốn dự một nghi lễ hay chương trình cụ thể, hãy kiểm tra thời gian, địa điểm tổ chức trước khi lên đường.
Chuẩn bị trước khi ghé chùa
- Chọn đúng điểm chùa Phật Tích trên bản đồ và kiểm tra lối vào, chỗ gửi xe theo hướng dẫn tại địa phương.
- Mặc kín đáo, dùng giày dễ đi; chọn phần tham quan vừa sức nếu dự định lên khu tượng ngoài trời có bậc thang.
- Hỏi trước về khu vực được vào, điều kiện chụp ảnh và những phần đang tu bổ; giữ yên lặng trong gian thờ.
- Vào mùa hội, thống nhất điểm gặp với người đi cùng, giữ đồ cá nhân và tuân thủ phân luồng tại chỗ.
Nếu muốn tìm hiểu thêm một điểm đến có thế mạnh về điêu khắc và kiến trúc cổ, bạn có thể tham khảo chùa Bút Tháp. Hãy tính riêng thời gian di chuyển và thời gian xem di sản, thay vì ghép thêm điểm chỉ để đủ một danh sách dài.
