Chùa Dâu không chỉ có tháp Hòa Phong nổi bật giữa sân chùa. Những ván khắc gỗ, chuông và khánh còn lưu giữ một lớp lịch sử khác: cách người xưa ghi chép, truyền bá kinh sách và duy trì tín ngưỡng vùng Dâu. Với người thích tìm hiểu di sản, đây là góc tiếp cận đáng dành thời gian bên cạnh việc ngắm kiến trúc.
.jpg)
Mộc bản chùa Dâu lưu giữ điều gì?
Theo Bảo tàng Bắc Ninh, chùa lưu giữ 107 ván khắc mộc bản. Nội dung có truyền thuyết và kể hạnh Tứ Pháp, kinh Phật, nghi lễ cầu mưa, cầu tạnh cùng tư liệu về các vị trụ trì. Các ván được san khắc qua nhiều thời kỳ, chủ yếu trong thế kỷ XVIII; một số thuộc thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX.
Điều đáng chú ý không chỉ là tuổi của ván gỗ mà còn là những tên chùa, niên đại và nội dung được ghi trên đó. Chúng giúp tìm hiểu đời sống tôn giáo qua tư liệu cụ thể. Khi đọc phần truyền thuyết Tứ Pháp, nên phân biệt câu chuyện tín ngưỡng với chứng cứ xác định một sự kiện lịch sử.
Nhìn di tích qua từng lớp thời gian
Chùa Dâu là một trong những ngôi chùa lâu đời của Việt Nam, nhưng không nên xem mọi công trình và hiện vật đều cùng tuổi. Bảo tàng Bắc Ninh xác định tháp Hòa Phong hiện còn thuộc thời Lê Trung Hưng. Trong tháp có chuông đúc năm 1793 và khánh đúc năm 1817; đây là những mốc của từng hiện vật, không phải năm khởi dựng toàn bộ chùa.
Khi quan sát, hãy đọc biển giới thiệu nếu có và chú ý tên hiện vật, chất liệu, niên đại. Một vài chi tiết được hiểu rõ sẽ làm chuyến đi có chiều sâu hơn việc chỉ chụp toàn cảnh rồi rời đi.
Chuẩn bị trước khi tìm hiểu hiện vật
Chùa ở khu phố Khương Tự, phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh. Để nắm tổng thể tín ngưỡng Tứ Pháp và bố cục kiến trúc trước chuyến đi, bạn có thể đọc bài Chùa Dâu, rồi chọn các chi tiết muốn tìm hiểu kỹ hơn.
Không mặc định mộc bản được trưng bày thường xuyên hoặc khách được trực tiếp xem từng ván. Nếu chuyến đi tập trung vào tư liệu này, cần hỏi người phụ trách tại chùa về khả năng giới thiệu, khu vực được tiếp cận và quy định chụp ảnh. Không tự chạm, di chuyển hay làm bản dập hiện vật; chỉ đi trong phần được cho phép và giữ yên lặng tại không gian thờ tự.
