Cuộc vận động thiết kế “Tự hào Áo dài Việt” được phát động năm 2020 trong chuỗi hoạt động do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Đây là một hoạt động tôn vinh áo dài thông qua sáng tạo thiết kế, không phải lịch trình tham quan hay sự kiện đang nhận đăng ký.
Cuộc vận động đã kết thúc. Bài viết ghi lại mục đích, các mốc triển khai và kết quả năm 2020; thời hạn gửi tác phẩm dưới đây không còn áp dụng.
Cuộc vận động hướng đến điều gì?
Chương trình tạo không gian sáng tạo cho nhà thiết kế, nghệ nhân, thợ may và người yêu áo dài. Định hướng tác phẩm là kết hợp cách thể hiện mới với nét truyền thống, lấy cảm hứng từ di sản, danh lam thắng cảnh và văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Theo thể lệ khi phát động, thiết kế dành cho phụ nữ và trẻ em gái; tác phẩm phải do chính tác giả thực hiện, là bản gốc và chưa dự các cuộc thi thiết kế áo dài trong hoặc ngoài nước. Chất liệu truyền thống như tơ, lụa, thổ cẩm và kỹ thuật thêu đính thủ công được khuyến khích.
Các mốc triển khai năm 2020
- 8/3–30/6/2020: nhận mẫu phác thảo.
- 1–10/7/2020: sơ khảo theo kế hoạch công bố ban đầu.
- 15/7–15/9/2020: nhận mẫu trên chất liệu vải của tác phẩm vào chung kết.
- Tối 7/10/2020: chương trình chung kết và trao giải diễn ra tại Hà Nội.
Thông tin phát động ban đầu dự kiến vòng chung kết trong khoảng 5–15/10/2020. Mốc 7/10 ở trên là ngày tổ chức thực tế được Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam công bố sau sự kiện.
Kết quả: cảm hứng di sản trên tà áo dài
Ban tổ chức nhận 102 hồ sơ với 534 tác phẩm đến từ 37 tỉnh, thành phố; 60 bộ sưu tập được chọn sau sơ khảo. Giải Nhất thuộc về nhà thiết kế Lê Thị Thủy, đến từ Hà Nội, với bộ sưu tập “Hoàng Thành Thăng Long”. Hai giải Nhì được trao cho Nguyễn Thị Hoàng Anh với “Mẹ yêu” và Phùng Quốc Khánh với bộ sưu tập về trang phục truyền thống dân tộc Ê Đê.
Những kết quả này cho thấy cách các tác giả đưa hình ảnh di sản và chất liệu vùng miền vào thiết kế. Với bộ sưu tập đạt giải Nhất, cảm hứng đến từ cổ vật và họa tiết mà tác giả quan sát khi thăm Hoàng thành Thăng Long.
Đọc câu chuyện áo dài từ chất liệu
Tơ, lụa và thổ cẩm được nhắc đến trong chương trình không chỉ là bề mặt để đặt họa tiết; chúng còn gợi mở câu chuyện về nghề thủ công. Nếu quan tâm đến cách một tấm vải được làm ra, bạn có thể đọc thêm về làng lụa Vạn Phúc để tìm hiểu nghề dệt và những điều cần hỏi khi chọn sản phẩm lụa.
Cuộc vận động năm 2020 nên được nhìn như một dấu mốc tôn vinh áo dài. Tên chuỗi hoạt động có cụm từ “Di sản văn hóa Việt Nam” không phải là căn cứ để tự khẳng định áo dài đã được UNESCO ghi danh.
